Web Tasarım Terimleri Sözlüğü A-Z (2026 Kapsamlı)

A

A/B Testi: Bir sayfanın iki versiyonunu (A ve B) kullanıcılara rastgele göstererek hangisinin daha iyi dönüşüm aldığını ölçme yöntemi.

Accessibility (Erişilebilirlik): Sitenin engelli kullanıcılar dahil herkes tarafından kullanılabilir olması. WCAG standardı.

Above the Fold: Kullanıcı sayfayı açtığında scrollsuz görünen üst bölüm.

API: Application Programming Interface — yazılımların birbiriyle konuşma arayüzü.

ARIA: Accessible Rich Internet Applications — ekran okuyuculara ipucu veren HTML öznitelikleri.

B

Backend: Sunucu tarafı kod. Veritabanı, iş mantığı, API.

Bandwith (Bant Genişliği): Saniyede taşınabilen veri miktarı.

Bounce Rate (Hemen Çıkma Oranı): Tek sayfa görüntüleyip siteyi terk eden ziyaretçi oranı.

Breadcrumb: "Ana sayfa → Ürünler → Telefon" gibi hiyerarşik gezinme.

Breakpoint: Responsive tasarımda farklı cihaz boyutlarına göre stil değişim noktaları.

C

Cache (Önbellek): Sık erişilen verinin hızlı erişim için tutulduğu bellek.

Canonical URL: Aynı içeriğin "asıl" URL''i. Kanonik kopya SEO için kritik.

CDN: Content Delivery Network — dünya genelinde sunucularda içerik cache''leme.

CMS: Content Management System (WordPress, Strapi, Sanity).

CLS: Cumulative Layout Shift — sayfa yüklenirken içerik kaymasının ölçümü.

CMS Headless: Sadece içerik yönetimi yapan, frontend''den ayrık CMS.

Core Web Vitals: Google''ın performans metrik seti (LCP, INP, CLS).

CRM: Customer Relationship Management.

CSR: Client-Side Rendering — tarayıcıda render.

D

Domain: siteadi.com gibi site adresi.

DNS: Domain Name System — domain adlarını IP''ye çeviren sistem.

DOM: Document Object Model — HTML''in ağaç yapısı.

DevOps: Development + Operations — yazılım ve altyapı operasyonlarının bütünleşik yönetimi.

Docker: Uygulamaları izole konteyner olarak paketleyen araç.

E

Edge Computing: İşlemi kullanıcıya yakın sunucularda yapma.

ERP: Enterprise Resource Planning — kurumsal kaynak planlama.

Event (Olay): Kullanıcı etkileşimi (tıklama, scroll, submit).

Evergreen İçerik: Zamanla değeri azalmayan, uzun süre güncel kalan içerik.

F

Favicon: Tarayıcı sekmesindeki küçük ikon.

FID: First Input Delay — 2024''te INP''ye yerini bıraktı.

FCP: First Contentful Paint — ilk içerik görünme süresi.

Framework: Geliştirmeyi hızlandıran yapı (React, Vue, Laravel).

Frontend: Kullanıcı gören tarafı.

FTP: File Transfer Protocol.

G

Git: Sürüm kontrol sistemi.

GA4: Google Analytics 4 — güncel analitik platformu.

GDPR: AB veri koruma yönetmeliği (KVKK''nın AB karşılığı).

GraphQL: REST''e alternatif API sorgu dili.

H

Headless: Frontend''den bağımsız çalışan backend.

Hosting: Sitenin barındırıldığı sunucu hizmeti.

Hreflang: Çok dilli sitelerde dil/bölge etiketi.

HTTPS: Şifreli HTTP bağlantısı (SSL/TLS).

Hydration: SSR''da statik HTML''e React''in bağlanması.

I

INP: Interaction to Next Paint — yanıt süresi metriği.

ISR: Incremental Static Regeneration — Next.js''in akıllı cache stratejisi.

IP: Internet Protocol adresi.

J

JavaScript: Web''in programlama dili.

JSON: Veri değişim formatı (JavaScript Object Notation).

JSON-LD: Yapılandırılmış veri formatı (schema.org için).

JWT: JSON Web Token — kimlik doğrulama tokenı.

K

KVKK: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Türkiye).

Keyword: Anahtar kelime, SEO hedefleme terimi.

L

LCP: Largest Contentful Paint — en büyük içeriğin yüklenme süresi.

Lazy Loading: Görsel ve kaynakların ihtiyaç anında yüklenmesi.

Landing Page: Kampanya odaklı iniş sayfası.

LTV: Lifetime Value — müşteri yaşam boyu değeri.

M

Markup: HTML işaretleme dili.

Meta Tag: Sayfa hakkında bilgi veren head etiketi.

Middleware: İstekler işlem görmeden önce çalışan katman.

MVC: Model-View-Controller mimarisi.

N

Nameserver: Domain''in hangi DNS sunucuyu kullandığı.

Next.js: React tabanlı full-stack framework.

Node.js: JavaScript''in sunucuda çalıştırılması.

O

OG Image: Open Graph — sosyal paylaşım görseli.

ORM: Object-Relational Mapping (Prisma, TypeORM).

Open Source: Açık kaynaklı yazılım.

P

PWA: Progressive Web App — offline çalışan, uygulama benzeri web.

PageSpeed Insights: Google''ın hız ölçüm aracı.

Ping: Sunucu yanıt süresi ölçümü.

R

RAG: Retrieval-Augmented Generation — AI''ı belgeyle besleme.

React: Facebook''un frontend kütüphanesi.

Redis: Hızlı bellek içi veritabanı.

Responsive: Ekran boyutuna göre uyarlanan tasarım.

REST: Representational State Transfer — API mimari stili.

ROAS: Return on Ad Spend — reklam harcaması getirisi.

ROI: Return on Investment — yatırım getirisi.

S

SaaS: Software as a Service.

Schema.org: Yapılandırılmış veri standardı.

SEO: Search Engine Optimization.

SERP: Search Engine Results Page — arama sonuç sayfası.

Sitemap: Arama motorlarına sayfa listesi veren XML dosyası.

SPA: Single Page Application.

SSL/TLS: Şifreleme protokolü.

SSG: Static Site Generation.

SSR: Server-Side Rendering.

SLA: Service Level Agreement — hizmet seviye anlaşması.

T

Tailwind: Utility-first CSS framework.

TTFB: Time To First Byte — ilk byte''ın gelme süresi.

TTL: Time To Live — cache geçerlilik süresi.

U

UI: User Interface — arayüz tasarımı.

UX: User Experience — kullanıcı deneyimi.

UTM: Urchin Tracking Module — pazarlama izleme parametresi.

V

VPS: Virtual Private Server.

VERBİS: Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi (KVKK).

W

WAF: Web Application Firewall.

WCAG: Web Content Accessibility Guidelines.

WebP / AVIF: Modern görsel formatları (JPEG/PNG''den daha verimli).

Webhook: Olay bazlı HTTP bildirimi.

WebSocket: Kalıcı çift yönlü iletişim.

WordPress: En yaygın CMS.

X - Y - Z

XML: Extensible Markup Language.

YAML: Human-readable konfigürasyon formatı.

Zero Trust: Hiçbir ağa güvenmeyen güvenlik modeli.

Sık Sorulan Sorular

Bu sözlüğü yazdırabilir miyim?

Evet, indirmeler sayfamızdan PDF olarak alınabilir.

Güncelleme sıklığı nedir?

Yılda iki kez gözden geçiriyor ve yeni terimler ekliyoruz.

Anlaşılmayan bir terim var, nasıl önerebilirim?

İletişim formumuzdan bildirin, bir sonraki güncellemede ekleyelim.

Sonraki Adım

Sitenizin ihtiyacı olan teknolojileri birlikte belirleyelim — keşif görüşmesi. İlgili: Next.js vs WordPress.